Ceny makreli przekroczyły historyczne maksima i mogą odnotować kolejny wzrost w 2026 r

Wchodząc w rok 2026, norweski rynek makreli po raz kolejny odnotował szczyt cen, a średnia cena eksportowa osiągnęła rekordowy poziom. Według najnowszych danych Norweskiej Rady ds. Owoce Morza (NSC), choć średnia cena eksportowa mrożonej całej makreli (poniżej 600 gramów) w pierwszym tygodniu 2026 r. nieznacznie spadła o 1,4% w porównaniu z tygodniem poprzednim, pozostała na wysokim poziomie, co wskazuje na duży popyt na rynku i utrzymującą się ograniczoną podaż.

Utrzymujący się wzrost cen makreli jest ściśle powiązany z obniżkami kwot. W 2025 r. norweska kwota połowów makreli wyniosła 152 000 ton, co oznacza spadek o około 78 000 ton w porównaniu z rokiem poprzednim. Ponadto zgodnie z nowym porozumieniem osiągniętym między Norwegią, Wielką Brytanią, Islandią i Wyspami Owczymi pod koniec 2025 r. kwota połowów na 2026 r. zostanie dodatkowo zmniejszona do 85 500 ton, co stanowi spadek o 44%. Oznacza to, że dostawy makreli będą w tym roku nadal się zmniejszać, a eksport może osiągnąć najniższy poziom od dekady. Dane pokazują, że eksport w pierwszym tygodniu 2026 roku wyniósł zaledwie 461 ton, czyli mniej niż połowę w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku.

Pod względem cenowym wzrost cen makreli można określić jako „historyczny”. Dane NSC pokazują, że w 2025 r. całkowity norweski eksport makreli osiągnie 208 000 ton, co oznacza spadek o 34% rok-w- roku, ale całkowita wartość eksportu wzrośnie do rekordowego poziomu 8,5 miliarda koron. Innymi słowy, wraz z gwałtownym spadkiem podaży, ceny przyczyniły się do ogólnego wzrostu wartości eksportu. Jan Eirik Johnsen, szef wydziału-rybołówstwa głębinowego NSC, zauważył, że w latach 2004–2023 w ciągu 19 lat cena eksportowa całej mrożonej makreli (poniżej 600 gramów) wzrosła jedynie z 10 koron za kilogram do 20 koron; podczas gdy tylko w 2025 r. cena przekroczyła progi 30, 40 i 50 koron. „Taki wzrost jest bezprecedensowy w historii norweskiej makreli” – powiedział Johnsen.

Pomimo wysokich cen popyt rynkowy pozostaje silny. Analiza NSC sugeruje, że jest to spowodowane przede wszystkim nieelastycznym popytem na makrelę na rynkach-o wysokiej konsumpcji, takich jak Japonia, Korea Południowa i Azja Południowo-Wschodnia. W 2025 r. Korea Południowa, Wietnam i Japonia były trzema głównymi kierunkami eksportu makreli w Norwegii, odpowiadając za prawie 60% całkowitego eksportu. NSC zwraca uwagę, że „najbardziej płynne rynki w dalszym ciągu aktywnie kupują makrelę”, zwłaszcza firmy nastawione na przetwórstwo makreli, które praktycznie nie mają alternatywy. Tymczasem eksport filetów z makreli szybko rośnie.-Przewiduje się, że wielkość eksportu wzrośnie o 53%-w- roku do 12 500 ton w 2025 r., a wartość eksportu wzrośnie ponad dwukrotnie do 413 milionów koron i będzie dotyczyć głównie dostaw do fabryk konserw w Europie.

Jednak ta „uczta-wysokich cen” wywołała także reakcję łańcuchową w całym łańcuchu branżowym. Johan Kvalheim, przedstawiciel NSC w Japonii, zwrócił uwagę, że japońskie zakłady przetwórcze stoją przed poważnymi wyzwaniami: nie tylko gwałtownie wzrosły ceny surowców, ale cła importowe na całą makrelę wynoszą 7%, a na filety aż 10%. Z kolei makrela przetwarzana w Wietnamie lub Chinach, a następnie importowana do Japonii objęta jest zerowymi stawkami celnymi, co prowadzi do rosnącego napływu makreli norweskiej na rynki re-azjatyckiego reeksportu. Kvalheim stwierdził: „Jesteśmy świadkami restrukturyzacji łańcucha branżowego, w ramach której firmy są zmuszone do zmiany tradycyjnych szlaków handlowych w celu obniżenia kosztów”.

NSC ostrzega, że ​​podwyżki cen w 2025 r. to dopiero początek. Oczekuje się, że konkurencja na rynku będzie się jeszcze bardziej nasilać w związku z kolejną obniżką kwot w 2026 r. „Niskie kwoty powodują zaostrzenie konkurencji o surowce, a ceny nadal mają szansę wzrosnąć” – zauważył Johnsen. „Pełny wpływ na rynek jeszcze się nie zmaterializował, ale presja ze strony branży została już przeniesiona na globalny łańcuch dostaw”. Podkreślił, że ceny makreli w tym roku mogą osiągnąć nowe maksima przy dużej zmienności, a kluczową zmienną będzie reakcja ze strony konsumentów.

Tymczasem uwagę zwracają także wyniki na rynku śledzia. W 2025 roku Norwegia wyeksportowała 209 000 ton śledzia o wartości 4,2 miliarda koron. Choć wolumen spadł o 8%, to i tak ustanowił nowy rekord wartości eksportu. KBN wskazał, że na wzrost cen śledzia wpłynęły głównie zarówno obniżki kwot, jak i zwiększony popyt. Branża spodziewa się, że wraz ze znacznym wzrostem kwot śledzia tarłowego (NVG) wiosną 2026 r. stanie się kolejnym czynnikiem wzrostu w norweskim eksporcie owoców morza.

Ogólnie rzecz biorąc, makrela przekształca się z „niedrogiej ryby” w „wysokiej-owoce morza”. Rosnące ceny odzwierciedlają zarówno brak równowagi pomiędzy podażą i popytem, ​​jak i złożoną interakcję pomiędzy napiętymi zasobami morskimi a międzynarodowymi negocjacjami w sprawie rybołówstwa. NSC uważa, że ​​ceny makreli raczej nie spadną znacząco w perspektywie krótkoterminowej, a w nadchodzących miesiącach mogą nawet nadal rosnąć. „Wkraczamy w nową fazę,-makrela nie jest już tylko rybą konsumpcyjną, ale strategicznymi owocami morza o wysokiej-wartości i ograniczonych-podażach” – podsumował Johnsen.

W kontekście światowej inflacji i niedoborów surowców norweski rynek makreli w 2026 r. będzie nadal burzliwy.