Podaż norweskiej makreli spada, a ceny pozostają stabilne: kwoty zmniejszone o połowę w połączeniu z nowymi przepisami brytyjskimi sugerują potencjalny spadek popytu w 2026 r.

Na początku 2026 r. norweski rynek ryb-środkowowodnych prezentował wyraźny kontrast: z jednej strony wzrósł eksport śledzia, a ceny spadły z powodu dużej wielkości wyładunku; z drugiej strony norweski eksport makreli gwałtownie spadł, ale ceny odbiły do ​​wysokiego poziomu. Za tym kontrastem główną zmienną nie był popyt, ale raczej bezpośredni wpływ redukcji kwot i zmian polityki na podaż surowców.

Kwoty zmniejszone o połowę, eksport makreli w obliczu „wrodzonego niedoboru”

Dane Norweskiej Rady ds. Owoców Morza (NSC) pokazują, że w styczniu Norwegia wyeksportowała jedynie 9086 ton makreli o wartości 478 milionów koron norweskich. W porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku wolumen eksportu spadł o 63%, a wartość eksportu również spadła o 37%. Korea Południowa, Chiny i Stany Zjednoczone pozostały w styczniu trzema najważniejszymi rynkami, ale biorąc pod uwagę „niewystarczającą podaż”, rankingi rynkowe wydają się raczej wynikiem istniejącej alokacji akcji niż sygnałem zwiększonej podaży.

Główną przyczyną gwałtownego spadku eksportu jest zmniejszenie kwoty połowowej makreli na 2026 rok aż o 53% w porównaniu z rokiem poprzednim, co bezpośrednio ogranicza roczny połów i zasoby przeznaczone na eksport. Jan Eirik Johnsen, szef działu-ryb środkowowodnych w NSC stwierdził bez ogródek, że będzie to miało znaczący wpływ na roczny połów i eksport,-innymi słowy, rynek makreli w 2026 r. będzie od samego początku „uwiązany” z ograniczoną podażą.

Nowa brytyjska zasada „70% wyładunku krajowego” jeszcze bardziej ogranicza konkurencję w zakresie surowców

Jeżeli obniżki kwot zmniejszyły ogólną wielkość rynku, wówczas nowe brytyjskie przepisy zmieniają przepływ surowców. Wielka Brytania wymaga, aby jej statki wyładowywały co najmniej 70% połowów makreli na rynku krajowym, co oznacza, że ​​norweskie przedsiębiorstwa muszą stawić czoła zmniejszonej konkurencji na rynku surowców. Johnsen zwraca uwagę, że pozbawi to norweski przemysł możliwości konkurowania o surowce i dodatkowo wpłynie na możliwości eksportowe Norwegii.

Ponieważ kwoty zostały już znacznie obniżone, wszelkie dodatkowe ograniczenia dotyczące surowców ulegną wzmocnieniu: ostrożniejszy obrót zapasami, wyższe ceny międzynarodowe i większe prawdopodobieństwo „zakłócających wahań” w harmonogramach eksportu.

Styczniowe dostawy osiągnęły najniższy poziom od 36 lat, mimo to ceny odbiły i przekroczyły 50 NOK/kg

Napiętą sytuację w zakresie dostaw widać po wolumenie przywozu. Styczniowy przywóz makreli norweskiej wyniósł zaledwie 7500 ton, co NSC określiło jako „najniższy poziom w styczniu od dziesięcioleci”. Eksport również jest na historycznie niskim poziomie-niższą wielkość eksportu w styczniu można zaobserwować dopiero w 1990 r.

Jednak „załamanie wolumenowe” nie doprowadziło do „załamania cen”. Wręcz przeciwnie, ceny utrzymują się na wysokim poziomie: cena całej mrożonej makreli (poniżej 600 gramów) jest o 65% wyższa niż w styczniu 2025 r., choć nieznacznie spadła w porównaniu z grudniem 2025 r.; wchodząc w piąty tydzień (26 stycznia - 1 lutego) średnia cena FOB dla tego rozmiaru wzrosła o 4% tydzień-na-tydzień, a ceny większych rozmiarów (ponad 600 gramów) również są wysokie.

W skrócie: rynek makreli w 2026 r. będzie „rynkiem sprzedawcy”, a nie „ożywieniem rynku”.

Większe ryzyko kryje się w dalszej części łańcucha dostaw: wysokie ceny popchną makrelę w „konkurencję z substytutami”

To, na co branża powinna naprawdę uważać, to opóźniony wpływ wysokich cen na konsumenta. Johnsen ocenia, że ​​globalny niedobór dostaw doprowadził do gwałtownego wzrostu cen, ale wpływ tego wzrostu cen nie został jeszcze w pełni odzwierciedlony w wydatkach-konsumentów końcowych; kiedy handel detaliczny i catering przeniosą koszty na półkę, konsumpcja znacznie spadnie.

Stwarza to dwa wyzwania dla krajowego łańcucha dostaw w Norwegii:

* Krótko-termin: eksport jest ograniczony, klienci płacą wysokie ceny, aby zabezpieczyć dostawy, ale stabilność zamówień może się pogorszyć;

* Średni- do{1}}terminu{1}}: w miarę jak ceny makreli osiągną nowy najwyższy poziom, będą one w coraz większym stopniu konkurować z innymi gatunkami ryb o białko, potencjalnie trwale zmieniając strukturę spożycia.

Z kolei „zwiększony wolumen i obniżona cena” śledzia wydaje się raczej normalnym cyklem.

Wydajność śledzia w tym samym okresie doskonale odzwierciedla „nieprawidłowość” makreli. W styczniu Norwegia wyeksportowała 27 255 ton śledzia o wartości 574 milionów koron norweskich, co stanowi-roczny- wzrost o odpowiednio 31% i 32%; w związku ze zwiększeniem kwot i korzystnymi warunkami połowów ilość śledzia wyładowanego w styczniu osiągnęła 121 000 ton. W kontekście zwiększonego eksportu cena FOB całego mrożonego śledzia odnotowała znaczny spadek w piątym tygodniu. Dla porównania, sytuacja śledzia bardziej przypomina „normalne wahania w rekordowym roku”, podczas gdy sytuacja makreli charakteryzuje się „strukturalnym niedoborem kształtowanym zarówno przez regulacje, jak i kwoty”.

Słowa kluczowe dla makreli norweskiej w 2026 r. to nie „wzrost”, ale raczej „niedobór, wysokie ceny i ryzyko spadku popytu”. W przypadku importerów punkt ciężkości strategicznej przesunie się z „kupowania po rosnących cenach w celu uzupełnienia zapasów” na „kontrolowanie cykli zapasów i kombinacji substytutów”. Dla norweskiego przemysłu prawdziwym sprawdzianem jest to, czy rynek będzie nadal skłonny płacić za to realną konsumpcją, gdy ceny osiągną nowy poziom.